ناریخ: جمعه 25 اسفند 1396 - شناسه حبر: 19911

جاذبه های توریستی شهرستان تربت حیدریه در یک نگاه

جاذبه های توریستی شهرستان تربت حیدریه در یک نگاه

جاذبه های توریستی شهرستان تربت حیدریه در یک نگاه

پیشینه تاریخی

براساس شواهد وکشفیات باستان شناسی در اطراف شهرستان تربت (بویژه غار ماپری، سنگ نگاره های کدکن و سفالهای مکشوفه از چندین محوطه تاریخی) حکایت از وجود زیستگاههایی در هزاره های چهارم و پنجم قبل از میلاد در این منطقه دارد. 

نام تربت حیدریه به اعتبار نام قطب الدین حیدر ( عارف نامی متوفی به سال 618 ه.ق ) تقریبا از قرن نهم هجری به بعد بر این منطقه نهاده شد. اين منطقه از جمله مناطق آباد و پررونق بوده، روزگاری نیز جزء قلمرو اشکانیان به شمار  می آمده است. در عصر صفوی به دلیل موقعیت ویژه اش (استقرار در مسیر جاده هرات) از اهمیت به سزایی برخوردار بوده است.در طول دهه اول قرن دهم این ولایت به تبع بقه خاک خراسان در معرض فتنه ازبکیه قرار گرفت و در کشمکهای بیش از دویست ساله قزلباشان صفوی، بارها و بارها بوسیله سواران ازبک غارت شد.

قلعه تربت چون در کنار شاهراه بزرگ غرب به شرق ـ پایتخت به هرات ـ قرار گرفته بود در فتنه های خراسان نيز مورد تاراج بوده. در دوره قاجار نیز هرچند اسحاق خان قرایی برج و باروی محکمی برای شهر ساخت و اوضاع شهر را سامان داد، اما از حملات ازبکها و ترکمنها صدمات فراوانی را متحمل شد.

 

معرفی جاذبه های تاريخي و گردشگری:

—درشهرستان تربت حیدریه بالغ بر 200 اثر تاریخی و جاذبه‌ گردشگري وجود دارد که تاكنون حدود 50 اثر در فهرست آثار ملی ثبت گرديده است كه شاخص آنها شامل:

1 ـ ابنیه تاریخی: شامل مجموعه تاریخی و فرهنگی قطب الدين حيدر، كاروانسراي طبسي، کاروانسرای لاری، حمام حاجی رئیس، مقبره و مسجد شیخ حیدر کدکنی، رباط کامه، رباط كسكك، مزار بوری آباد، مزار شیخ ابوالقاسم گورکانی، چندين آب انبار،‌ سرا، بازار سنتي و بیش از 40 خانه تاریخی در داخل بافت تاریخی شهر و...

2 ـ تفرجگاهها و مناطق گردشگری: در محدوده شهرستان سه رشته کوه به هم پیوسته که عموماً جهت شرقی غربی دارند به همراه ارتفاعات پراکنده در جنوب و جنوب شرقی عمده ارتفاعات این شهرستان را تشکیل می دهند و وجود این کوههای متعدد که جلگه های وسیعی را در برگرفته از عوامل مهم تنوع آب و هوایی در این ناحیه می باشد.که از مهمترین مناطق می توان به آبشار رودمعجن، رودخانه حصار، ارتفاعات ملکوه، مناطق ییلاقی صنوبر، بکاول، کامه و سریشا، منطقه شکار ممنوع سریشا، موزه حیات وحش، باغملی و پیشکوه ا اشاره کرد. که این مناطق قابلیت بازدید برای گردشگران اکوتوریسم، توریسم روستایی و عشایری و گردشگران ورزشی را دارد.

3 ـ معادن: تربت حیدریه دارای معادن غنی و متنوع با بیش از 23 نوع ماده معدنی می باشد که مهمترین آنها معادن طلا، سیمان، فولاد، کائولین، سنگ، گچ، سیلیس و ... می باشد.معادن طلای زرمهر که در حوزه شهر بایگ می باشد و معادن غنی سیلیس از معادن مهم کشور می باشند به طوری که تربت را در زمره یکی از قطبهای معدنی کشور قرار داده است. که این موارد نیز میتواند گردشگران زئوتوریسم را به سوی خود جلب کند.

4 ـ جاذبه های کشاورزی: شهرستان تربت حیدریه قطب تولید زعفران و ابریشم کشور می باشد همچنین سایر محصولات کشاورزی از قبیل بادام، چغندرقند، پسته و ...دارای ظرفیت های ویژه ای است که این ظرفیت های باعث جذب گردشگران اگروتوریسم (گردشگران کشاورزی) می شود.

5 ـ وجود ميراث‌هاي معنوي: در سطح شهرستان از قبیل وجود مشاهير، آداب و رسوم سنتي، موسيقي مقامي، هنرهای سنتی، غذاهای محلی و پوشش‌های سنتی در روستاها، بازی های بومی ومحلی و... نیز قابلیت جذب انواع گردشگر بویژه توریسم روستایی و تفریحی و پژوهشی را دارد.

6 ـ صنایع دستی و سوغات: در سطح شهرستان مشاغل و هنرهای سنتی هنوز تا حدی رواج دارد. از میان این مشاغل می توان به آهنگری، مسگری، نجاری، نمد مالی، حصیر بافی و فرش بافی اشاره نمود. که این صنایع دستی در کنار زعفران و دست بافته های ابریشمی شهر بایگ می تواند سوغات مناسبی برای گردشگران باشد. همچنین نوعی حلوا با نام حلواجوزی (حلوا گردویی) که بیشتر در بخش بایگ شهرستان تولید می شود از دیگر سوغات شهرستان است.

7 ـ گیاهان دارویی: وجود جلگه های وسیع و کوههای پراکنده باعث تنوع آب و هوایی و در نتیجه گوناگونی محصولات کشاورزی در این شهرستان است. مهمترین پوشش گیاهی منطقه می توان به کنگر، انواع گون، انواع درمنه، لاله و ریواس اشاره کرد. از گیاهان دارویی می توان به گل گاوزبان، کلپوره، آویشن، گل ختمی، و کما اشاره کرد، که این موارد نیز می تواند در بسته سوغات شهرستان لحاظ شود.

برخي از مشاهير و مفاخر تربت:

قطب الدين حيدر و ابوالقاسم گوركاني ار عرفاي قرن پنجم و ششم

كريم الشرق كدكني و تاج الدين كدكني از سپهسالاران دوره سلجوقي

شيخ ابراهيم كدكني (پدر عطار)

 ملاعباس راشد تربتي از عرفاي معاصر

محمدرضا شفيع كدكني ـ ذبيح الله صاحبكار ـ محمد قهرمان و....

 

ويژگي هاي شاخص شهرستان:

دروازه ورودي به مشهدالرضا از جنوب كشور و عبور ميليونها زائر و مسافر از اين شهرستان، رتبه اول توليد زعفران دنيا ، رتبه اول  توليد ابريشم كشور، وجودمعادن متعدد بويژه معدن طلاي زرمهر، وجود بيش از 13 كاروانسراي تاريخي كه نشان از موقعيت استرانژيكي شهرستان در گذشته داشته و...

 

جاذبه های تاریخی:

مجموعه قطب الدين حيدر (قدمت:‌تيموري قاجاريه)، كاروانسراي طبسي (قدمت: قاجاريه)، موزه مردم شناسي( داخل رباط طبسي)، حمام حاجي رئيس(قدمت قاجاريه)، بافت تاريخي و خانه هاي قديمي داخل بافت شهر (بالغ بر 40 خانه مربوط به دوران قاجاريه)، كاروانسراي شورحصار، مياندشت، ‌كامه و لاري (صفويه تيموري)، پل كسكك(قاجاريه)، مسجد سنگي كدكن (صفويه)، بنای مقبره و مسجد شیخ حیدر کدکنی (تيموري)، سنگ نگاره هاي كدكن (پيش از تاريخي تا دوران اسلامي)، مزار بوری آباد و مزار شیخ ابوالقاسم گورکانی

 

جاذبه هاي گردشگري و طبيعت گردي شهرستان :

آبشار رودمعجن: (فاصله تا تربت حیدریه 48 کیلو متر)، منطقه گردشگري حصار : (فاصله تا تربت حیدریه 50 کیلومتر)، ارتفاعات ملکوه : (فاصله تا تربت حیدریه 80 کیلومتر)

مناطق ییلاقی:

وجود کوههای متعدد در اطراف تربت حیدریه ، باغات و مناطق ییلاقی زیبایی به وجود آورده که در فصل های بها ر و تابستان پذیرای گردشگران زیادی جهت گذران اوقات فراغت است.که از ان جمله می توان به منطق ییلاقی صنوبر ، بکاول ، کامه و سریشا اشاره کرد.

روستاي رزگ، منطقه شكار ممنوع سريشا، موزه حیات وحش(فاصله تا مرکز شهر 7 کیلومتر)، درختان كهنسال، باغ ملی (مرکز شهر)، پارک کوهستانی پیشکوه(فاصله تا مرکز شهر 2 کیلومتر)

این پارک در حاشیه جنوب غربی شهر تربت حیدریه واقع شده است.و قریب 80 هکتار وسعت دارد.بخشی از این پارک تا ارتفاعات سه قله امتداد یافته است. این پارک شامل مزار شهدای گمنام ، شهربازی کودکان و رستوران است.  

بازار هاي قديمي و سنتي،

مشاغل سنتی و هنرهای دستی :

حلوا جوزي (سوغات شهرستان در كنار صنايع دستي و زعفران)

بازي هاي بومي و محلي

ابريشم كشي بايگ در فهرست آثار معنوي كشور ثبت شده

مراسم سنتي كف زني بايگ و بازي هاي بومي و محلي روستاي نسر براي ثبت ميراث ناملموس در حال آماده شده است.

بافت تاريخي تربت:

بافت تاریخی شهر تربت حیدریه از بافت های تاریخی باارزش استان می باشد که در برگیرنده آثار تاریخی متعددی از جمله کاروانسراها، خانه ها، آب انبار، حمام، سراها، بازار و ... می باشد. که به عنوان هویت و شناسنامه شهر می باشند و مدیریت شهری بایستی در هویت بخشی به این مجموعه تاریخی و فرهنگی همکاری و مساعدت لازم را داشته باشند.

طبيعت گردي:

یکی از توانمندیهای مهم شهرستان موضوع طبیعت گردی است و با توجه به این ظرفیت بالقوه شهرستان باید تلاش بیشتری که در جهت رونق صنعت گردشگری شهرستان است صورت گیرد.

به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، علی محمدی خاطر نشان کرد: با توجه به اینکه گردشگران اکوتوریسم با طبیعت سرو کار دارند مساعدت و مشارکت جدی سایر ادارات مرتبط بویژه محیط زیست، منابع طبیعی، جهادکشاورزی و علاقه مندان  این حوزه علی الخصوص کوهنوردان ضروری می باشد.

ایشان تصریح کرد: با توجه به اینکه توریسم روستایی و کشاورزی از زیرشاخه های اکوتوریسم می باشد و منطقه تربت حیدریه دارای روستاهای ییلاقی و گردشگرپذیر زیادی از جمله روستاهای رودمعجن، حصار، صنوبر، بکاول، کامه، سریشا، نسر و منطقه کدکن می باشد تلاش و همت شوراها و دهیاران این مناطق بویژه در ایجاد واحدهای بوم گردی الزامی می باشد.

وجود بیش از 13 رباط تاریخی در تربت حیدریه نشان از اهمیت استراتژیکی این منطقه در گذشته داشته است.

رئیس اداره میراث فرهنگی تربت حیدریه در این موردگفت: تعدد ساخت رباط و کاروانسرا در شهرستان تربت حیدریه نشاندهنده موقعیت ممتاز و استراتژیکی این منطقه در گذشته بوده است.

این بناها که مربوط به دوران صفویه و قاجاریه می باشد در دو نوع رباط و کاروانسرا بوده که برخی در داخل شهر و بعضی دیگر بیرون شهر و در مسیر تردد کاروانیان، با فواصل معین ساخته شده است.

وی افزود: با توجه به قرار گرفتن این کاروانسرا ها در مناطق بیابانی و کوهستانی، با دو نوع معماری حیاط دار و پوشیده ساخته شده اند.

از مهمترین رباطهای برون شهری می توان به رباط کامه، تروسک، کسکک، شورحصار، میاندشت و داخل شهری به رباط طبسی، رباط لاری، رباط نانوا، کامه علیا و سفلی و ... اشاره کرد.

وی در ادامه تصریح کرد: با توجه  به هماهنگی های صورت گرفته برخی از این رباط ها مرمت و احیا گردیده و اکثر آنها که هنوز مرمت نشده اند آمادگی واگذاری به بخش خصوصی جهت تغییر کاربری متناسب فرهنگی، اقامتی و ... را دارد.

وجود معادن متنوع در تربت حیدریه قابلیت جذب گردشگری ژئوتوریسم را دارد.

با توجه به وجود بيش از  23 نوع ماده معدنی شاخص در تربت حيدريه که شهرستان را به یکی از قطبهای معدنی استان تبدیل کرده، موقعیت ممتازی در جهت جذب گردشگران تخصصی بویژه گردشگری ژئوتوریسم یا زمین گردشگری می باشد.

وجود سایر ظرفیت های گردشگری در این محور از قبیل وجود آبشارهای رودمعجن و حصار، ابریشم کشی بایگ و وجود روستاهای هدف گردشگری در این منطقه نیز کمک زیادی در توسعه گردشگری منطقه می کند.

برچسب ها:

بحث و نظرات

ارسال نظر

لطفاَ همه فیلدها را پر کنید
نام و نام خانوادگی
ایمیل
8
پربیننده ترین خبرها
جستجو
تبلیغات
© 2018 All Rights Reserved. - Developed By: GolsaSoft