ناریخ: یک شنبه 15 بهمن 1396 - شناسه حبر: 19813

فضای سبز و لزوم ایجاد آن در ساختار شهرها

فضای سبز و لزوم ایجاد آن در ساختار شهرها

دکتر ابراهیم بخشوده( کارشناس ارشد برنامه ریزی)

فضاهای سبزشهری در قالب پارکها و باغها عمومی و ملی پدیده ای نو و تازه در شهر نیست و در سالهای بسیار دور و حتی در دوران باستان، مللی چون مصریان و یونانیان در ایجاد و نگهداری باغهای زینتی فعالیت های مهمی داشته اند.

احداث باغ و پارک درشکل هندسی خود از چند قرن پیش معمول شده و تاکنون براثر تغییر وتحول و پیشرفت جزو فعالیت های مهم در امر طراحی و برنامه ریزی شهری تجلی یافته است.

در فرهنگ شهر و شهر نشینی ایرانی ساخت باغ و فضاهای سبز از جایگاه مهمی برخوردار بوده است به گونه ای که در برخی از نوشته ها و کتب قدیمی از پردیسها در خوزستان سخن به میان آمده است.

نمونه ای از این ادعا را می توان در قبل و بعد از حکومت هخامنشیان بصورت هنر ساختن باغ در تخت جمشید و شوش مشاهده کرد که به نهایت درجه زیبایی و کمال رسیده است.

در حال حاضر با توجه به اهمیت فضای سبز و لزوم ایجاد آن در ساختار شهرها استاندارد مشخص باید وجود داشته باشد که این استانداردها نسبت به نوع آب و هوا و میزان دسترسی به آب و خاک در همه جا یکسان نیست.

سرانه فضای سبزاعلام شده از سوی سازمان ملل بین 20تا 25متر مربع است که این شاخص در کشور "فرانسه "18مترمربع "امریکای لاتین"15مترمربع و "انگلستان "10مترمربع گزاش شده است.

در کشور ما بر اساس توصیه اولیه طرح جامع تهران در سال 1349سرانه پار کها باید 13/9 متر مربع باشد

به هر صورت امروزه فضاهای سبز شهری جزولاینفک و اصلی در ساختار شهری است و به دلیل داشتن عملکرد زیست محیطی کالبدی اجتماعی اقتصادی و روانی اهمیت فراوان دارد.

اگر چه  تقسیم بندی انواع فضاهای سبز در کشورهای جهان متفاوت است و این خود به نوع بهره برداری و کارکرد آنها بر میگردد ولی در یک دید کلی می توان فضاهای سبز شهری را در قالب موارد زیر طبقه بندی نمود.

الف)پارک :

اغلب از واژه پارک چنین برداشت میشود که پارک محدوده ای است با درختهای پراکنده و با فضای باز و کفپوش چمنی که بصورت طبیعی و یا مصنوعی احداث شده است، چنین فضاهایی در شهرها محل گردش و گذران اوقات فراغت شهروندان محسوب می شود. پارکها با تمام ویژگیهای خود برحسب موقعیت نوع کاربری به پارکها عمومی، پارکهای حومه، پارک میان راهی، پارک ملی و تاریخی،پارک ملی نظامی، پارک ملی حیات وحش. پارک ملی علمی،پارک جنگلی ،پارک شهر،پارک ملی،پارک ملی یادمان،پارک نیمه ملی و پارک طبیعی تقسیم می شوند.

 

ب)کمربند سبز :

کمربند سبز نوار رویشی از درختان و درختچه ها است که به دور شهر کشیده می شود و بیشتر برای حفاظت در برابر آلودگی تلطیف هوا، تحدید حدود شهر و جدا کردن بخش درونی شهر از اراضی پیرامونی خود کاربرد دارد.

کمربندهای سبز خود به کمربندهای سبز محاط کننده برای کنترل گسترش شهر و جلوگیری از رشد بی رویه و بهم خوردن تناسب شکل شهر بکار می رود که ممکن است در روند پویش شهر نقش اولیه خود را از دست بدهند، ولی در نهایت به عنوان عامل تعامل تفرجگاه درون شهر اهمیت دارد.

کمانهای سبز:کمربندهای عریضی هستند که برای مهار رشد بی رویه شهرها و هدایت توسعه شهر در جهت دلخواه و همچنین برقراری پیوند میان هسته اصلی شهر و شهرکهای اقماری از یک سو و جداکردن فضای اصلی شهر از فضای حومه ایجاد می شوند.

محورهای سبز:مشتمل بر محورهای سبز درون شهری(فضای سبز امتداد خیابانهای شهر) و محورهای سبز برون شهری(فضاهای سبز جاده هایی که به درون شهر راه می یابند) است که اهمیت ویژه ای دارد.

 

ج)جنگل شهری :

هدف از جنگلهای شهری و ایجاد آن سوق دادن شهرها به سوی فضای سبز است که در آن درختان نقش بیشتری داشته باشند و مدیریت آنها براساس فنون جنگلداری صورت گیرد. این نوع از جنگلها به دلیل آثار نافذ خود در بهبود شرایط آب و هوایی(کاهش آلودگی تعدیل دما و تلطیف هوا)کارآیی خاص دارد تراکم جنگلهای شهری به نوع استفاده از زمین در محیط شهری بستگی دارد و به چهار نوع: میان شهری،درون شهری،برون شهری و روستایی تقسیم می شود.

 

د)باغهای خانوادگی:

در میان فضاهای سبز شهری که کاربرد اختصاصی دارند می توان به باغهای خصوصی و باغهای خانوادگی اشاره کرد.

باغهای خصوصی فضاهای تفریحی با ابعاد کوچک هستند که اغلب در مجاورت سکونتگاههای شخصی شهری قرار دارند.

باغهای خانوادگی،از چند قطعه زمین تشکیل شده ودر نزدیکی یک مجتمع مسکونی در شهر و یا حومه آن قرار دارد

ه)فضای باز :

فضای باز به همه ی اراضی اعم از آبی،خاکی،شهری و یا غیر شهری رو باز گفته می شود که ویژگیهای چون :

- تحت مالکیت عمومی یا خصوصی قرار داشتن.

- دارای قابلیت دسترسی بودن  - امکان انتخاب آزادانه داشتن - چشم اندازهای زیبایی ایجاد کردن را دارا می باشد.

فضاهای باز را می توان در سه رده :فضای باز عمومی،فضای باز خصوصی (حیاط منازل مسکونی،باغها و فضاهای باز سفارتخانه ها و پادگانها )و فضای باز نیمه عمومی طبقه بندی نمود.

 

و)پارک طبیعت :

انجمن بین المللی حفاظت منابع طبیعی،پارک طبیعت را منطقه وسیعی می داند که مردم از شرایط طبیعی آن به صورت اصولی بهره برداری می کنند. به عبارت دیگر پارکهای طبیعت،پارک های بزرگی هستند که با چشم انداز سبز و مشتمل بر باغهای جانور شناسی،گیاه شناسی و موزه تاریخ طبیعی می باشد.

ز)پارک جنگلی :

پارکهای جنگلی پارکهایی هستند که به صورت طبیعی در داخل جنگلها وجود دارد و ازز طرف سازمانهای دولتی جهت استفاده عموم آزاد اعلام می شوند.

در نگرش حاکم بر شرایط امروز شهر سازی، پارک بعنوان فضای عمومی و خدماتی مورد توجه شهرسازان قرار میگیرد وبه پیروی از تقسیم بندی شهر به: محله،منطقه و واحد همسایگی به پارکهای محلی- شهری و واحد همسایگی تفکیک می شوند.

واحد همسایگی یا پارک همسایگی در اراضی کوچکتر و کمتر از پانصد متر مربع در حدفاصل منازل مسکونی احداث می گردند. شعاع حوزه آن صد متر مربع و مساحت حوزه نفوذبالغ بر400/31 متر مربع می باشد و جمعیتی در حدود 400/2نفر در این حوزه سکونت دارند.  

 

برچسب ها:

بحث و نظرات

ارسال نظر

لطفاَ همه فیلدها را پر کنید
نام و نام خانوادگی
ایمیل
40
جستجو
تبلیغات
© 2018 All Rights Reserved. - Developed By: GolsaSoft